The Art of Impossible

Thursday, July 26, 2007

What makes this year's presidential election so special? Mud slinging? Dirty politics? The first woman president? BJP led National Democratic alliance was giving evidence against Pratibha Patil and Congres led United Progressive alliance was giving evidence against Bhairaon Singh Shekhawat. More over United National Progressive Alliance (UNPA) played a dirty politics by pulling in Dr. Kalam's name for the presidential race. The dirty politics in presidential elections was not new but Political "Pandits" say this time it reached heights! 1967 presidential election (Zhakir Hussain Vs Subba Rao) and 1969 presidential election (Neelam Sanjeev Reddy Vs V.V.Giri) were controversial enough to draw the attention of the entire nation (please remember, it was Madam Gandhi's era of Indian Politics).

Well, the importance of Presidential post was realized only when president Fakruddin Ali Ahmad allowed Madam Gandhi to rule by decree once the emergency rule was proclaimed in 1975. There was no law and order problem in the nation, there was no cabinet approval for the emergency, there was no external aggression, there was absolutely no report from the home ministry regarding the necessity of emergency. Yet Madam Gandhi managed to proclaimed emergency on the grounds that there was "internal disturbance" in the nation! (On June 12, 1975 the High Court of Allahabad declared Madam Gandhi'selection invalid on the grounds of corrupt practices in an election petition filed by Raj Narain, opposition was pressurizing madam Gandhi to resign and Ms Gandhi wanted extraordinary powers to suppress the opposition. To her, proclaiming emergency was the only way). She proved that Presidential powers can be used as "Rubber Stamp" if the President is loyal to the ruling party! Thanks to 44th Constitutional amendment by Morarji Desai govt which replaced the words "internal disturbance" by "armed rebellion" which ensured that such autocratic attitude will never appear again. In the era of coalition governments, the discretionary powers granted to the president by the constitution can play a crucial role. Keeping 2009 general elections in mind, UPA's decision to have a president "who is a woman and loyal" to the congress party could be very handy. What a far sighted thinking! What a way to balance left front! Who knows Ms. Sonia Gandhi could become future "Madam Gandhi"! Congress has a long history of choosing "Nehru-Gandhi family loyalist" presidential candidates. Whether it is, Neelam Sanjeev Reddy in 1969, Fakhruddin Ali Ahmad in 1974(president during emergency ), Giani Zail Singh in 1982(president during infamous 'Operation Blue Star'). Today, no wonder, Congress has repeated the history by choosing Pratibha Patil as its candidate.

Don't you think Dr. Kalam also gave a conflicting decision? In December 2006, Dr. Kalam said he will not contest the next presidential election, but when UNPA persuaded Dr. Kalam, he said he will contest election if there is a "consensus", meaning if he is going to win! How can political parties ensure 100% win in a "Secret Ballot, Indirect election"? More over India has developed a "Political convention" of not having "successive second" term for the president. Former prime minister Vajpayee had rejected congress party's earlier request to have Dr. K. R. Narayanan for the second term, saying that Indian democracy has developed a convention of not having second term for the president. But this time, Neither NDA made the request for Dr. Kalam's second term nor congress accepted the public opinion. "Political Conventions" in India are largely respected across the world. But today, the political convention of "not having successive second term for the president" has disappointed billion hearts.

Every "patriotic" Indian citizen wanted Dr. Kalam to have the second term. If at all there was a "Direct Election" to the presidential post, no doubt, Dr. Kalam would have won the race! Millions of volunteers had campaigned for second term of Dr. Kalam. In fact some "ignited minds" had created a website for "Getting Kalam Back" ( But India headed towards getting the first woman president. Ms. Pratibha Patil was a consensus candidate but not the natural choice and she went on to become "Maharashtrapati" as described by cartoonist Surendra (of The Hindu)! This year's presidential elections definitely taught a lesson to the citizen that "Politics is the Art of Impossible!"

What kind of president we could have had? If we needed a woman president there were other better icons like Ila Ben Bhat (a Gandhian), Brinda Karat, If we needed an expert like Dr. Kalam, we had Dr. Amartya Sen, Narayan Murthy!, If we needed an expert "clean" politician we had Jyoti Basu, If we needed a diplomat and bureaucrat we had Gopal krishan Gandhi. Do we need a woman president to silence feminists? do we need a Dalit president to silence Dalits? Do we need a Muslim president to silence minorities? Absolutely not! The highest post of the land is not for "dirty politics". Politics makes everything possible. Ms. Jayalalitha said "Politics is the art of impossible, I have a vision for India, that to see India as super power in my life time" (in an interview with Times Now, "Frankly speaking with Arnab"). Vision for India? is that not a brain child of Dr. Kalam's ideas? Dr.Kalam was the person who dared to dream, who gave a road map to make India, a developed nation by 2020. We need a president like Dr. Kalam who gave the ideas like PURA (Providing Urban amenities in Rural Areas), we need a visionary who can take us towards transforming India into a "poverty free zone", we need a dreamer who can rely on technology to change the lives around, we need a man who's very name inspires millions! But never, never, never a "Rubber Stamp".

ಅಂಧಕಾರವೋ , ಅವಿವೇಕವೋ?

Wednesday, July 25, 2007

"ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆನೆ ಯಾವನ್ ಮುಖ ನೋಡಿದ್ನೋ ಏನೊ, ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂಗ್ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ", "ಇವತ್ time ಸರಿ ಇಲ್ಲ, ಆ ಕೆಲಸ ಇವತ್ ಬೇಡ", "ದಿನಾ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಲಗಡೆಯಿಂದನೇ ಏಳ್ಬೇಕು" ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಲ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯರು, ಮಗು ಎಡಗಡೆಯಿಂದ ಏಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಆ ಮಗುವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಲಗಿಸಿ, ಬಲಗಡೆಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ! ದಿನಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯ ನೋಡ್ಕೊಂಡೇ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡೋರು ಇದಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ನಿಜವಾಗಿದ್ದೇನಾದರು ಉಂಟೆ? ಯಾವನದೋ "ಅರಿಷ್ಟ" ಮುಖ ನೋಡಿ ಕೆಲಸ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದು ಉಂಟೆ? ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿದ್ದುಂಟು! ಹಾಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಏನಾದೀತೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹುಚ್ಚಿನಿಂದ, ದಿನಾ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಡಗಡೆಯಿಂದಾನೇ ಏಳಬೇಕು ಎಂಬ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟೆ. ಕಳೆದ ಆರೇಳು ತಿಂಗಳಿಂದ ಎಡಗಡೆಯಿಂದಾನೇ ಏಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ! ವಿಷಾದಕರ ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತ, ಅತೀವ ಸಂತಸ ತಂದ ದಿನಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು!

ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು, ವಿಶಯವನ್ನು, ನಿಸ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ನೋಡಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರೆ, ಕಣ್ಮುಂದಿನ ಸಮಾಜವೇ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆ ಮನುಶ್ಯನನ್ನು ಎಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಬಹುದೆಂಬ ಅರಿವಾದದ್ದು ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ಮಾತ್ರ. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನೊಂದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೂ ಅನಥಳಾದ ವ್ರದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳು, ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಹಲವರನ್ನು ಅಂಗಲಾಚಿದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕವಾಗಿತ್ತು. ಕಾರಣ ಇಷ್ಟೆ, ಅವಳೊಬ್ಬ ತೊಂಬತ್ತು ಮೀರಿದ "ದೇವದಾಸಿ" ವ್ರದ್ಧೆ, ರಾತ್ರಿ ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲೇ ಅಸುನೀಗಿದರೆ ಅವಳ "ಪಾಪ" ಮನೆಯವರಿಗೆ ತಟ್ಟೀತೆಂಬ ಅಂಧ ನಂಬಿಕೆ! ಮನೆ-ಮಠ, ತನ್ನವರೆನ್ನುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಆ ವ್ರದ್ಧೆ ಜೀವಂತ ಶವದಂತೆ. ನನ್ನಿಂದಾದ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅವಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಆಧಾರವಾದೀತು? ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವರನ್ನು ಹಾಗಲ್ಲ, ಇದು ಹೀಗೆ, ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ಎಂದು ನೂರಾರು ವಾದಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟೆ, ಅವರಿಂದ ಹೂಂ ಎನಿಸಿಕೊಂಡದ್ದೂ ಆಯಿತು. ಆದರೆ ಮರುದಿನ ಎತ್ತು ಏರಿಗೆ ಕೋಣ ನೀರಿಗೆ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿತ್ತು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ. ಅವರ ಆ ನಂಬಿಕೆ ಅಂಧಕಾರವೋ , ಅವಿವೇಕವೋ ತಿಳಿಯದು.

ಇಂತಹ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿನ ನಿಂತ ನೀರಿನಂತೆ. ಹೊರಗೆಡವಲು ಹೋದರೆ ಏನೋ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಯ ಕೆಲವರಿಗೆ! ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಯ ಅಥವ ಮೂಢಭಕ್ತಿಯ (irrational) ವಿಚಾರಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದ ತೊಂದರೆಗಳಿ ಗುರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಾರಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ "ವಿವೇಚನಾಧಾರಿತ ವಿಚಾರಗಳ (rational thinking)" ಬಗ್ಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಲೇಖನಗಳು, ಭಾಷಣಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಂದಿದ್ದರು, ಜನರ ಮನದಾಳದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ / ಢಾಂಬಿಕತೆಯ ಬೇರುಗಳು ಇನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದು ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಅಂಧಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಡಿದೆಬ್ಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ, ಇತಿಹಾಸದ ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಹೋರಡಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ, ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ, ದೇವೇಂದ್ರನಥ ಠಾಗೋರ್, ಮದನ ಮೋಹನ ಮಾಳವೀಯರಂತಹ ಸಹಸ್ರಾರು ಗಣ್ಯರು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ, ಮಾದಿಗರ ಹರಳಯ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಧುವಯ್ಯರ ನಡುವೆ ಸಂಭಂದ ಬೆಳೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟ ಬಸವಣ್ಣನವರು ನಮ್ಮ ಕಾಲದವರಿಗಿಂತ 800 ವರ್ಷ ಮುಂದಿದ್ದರು ಎನಿಸುತ್ತದೆ! ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಇಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ನನ್ನಂತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅಂಧನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಬಹುಶಃ ಅವು ಅನಂತ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಉಳಿಯಬಹುದು. ತುಂಬ idealistic ಆಗಿ ತೋರಬಹುದು ನನ್ನ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ ಅಟ್ಟವನೇರುವುದಕ್ಕ ನಿಚ್ಚಣಿಕೆಯೇ ಸೋಪಾನವೆನ್ನುವ ಮಾತು ನೆನಪಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನಿಚ್ಚಣಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಂತೆ, ನಮ್ಮ ಜೀವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ, ಮೂಢಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ (The fundamental questions to the irrational thinking), ಅಟ್ಟವನೇರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಅರ್ಥವಿಷ್ಟೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ, ಆದರೆ ಅವಿವೇಕದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಸದಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿರಿ.

Ready, Set, Grow: Is our growth rate good enough?

Thursday, July 19, 2007

Even before Darwin said "Survival of the fittest", "the struggle for existence" was pervasive. This struggle was always won by the one who had more "strength", need not be just physical. Some people are born with "strength", some acquire it, some keep struggling for the rest of their lives. Consequently the same "strength" determines their tag, namely "rich" or "poor". This differentiation can be seen at any point of time in the history, contemporary world is no different. We live in a world where some people feel uncomfortable if they do not eat in a five star hotel, where as some people are not even capable of getting a cheap food on the foot path. That is inequality, the biggest enemy of any economy; to be more specific, of any developing economies.

According to the Human Development Report of The United Nations, richest 20% have 74% of the total income and and the poorest 20% have just 2% of the total income! 1.2 billion people in the world (19%) fall below the poverty line (BPL) i.e. people earning less than 1$ per day. Not only this, huge regional differences in income distribution is the matter of concern. Out of 630 million people in Africa, 420 million people fall below poverty line. On the other hand, out of 1130 million people in OECD countries, there is not even a single citizen earning less than 1$ per day!! (HDR 2005). This is one important reason why most of the economist conclude that "Rich is getting richer and poor is getting poorer".

Considering the Indian scenario, successive governments at the center always claimed that the poverty has reduced by certain percentage. But (according to govt sources) the absolute number remained same. That means over a long period of time, number of people starving in India remains same! Despite decent development measures, poverty in India is widespread. More over, poverty and unemployment go hand in hand. Absolutely no doubt, Indian population is "one of the many reasons" for the twin problems of poverty and unemployment. By the time you finish reading this sentence, seven kids are already born in India! Finance minister says "our human and gender development indices are low not because of high growth but because growth is not high enough". But does the "high growth" reduce the pervasively existing poverty in India? Some economists say Indian economy is already overheating, meaning unsustainable growth and hence high growth rate alone cannot solve the problem of poverty. India also faces the problem of "jobless growth", meaning high unemployment in spite of high growth rate! Thus, high growth rate is "necessary" but not "sufficient" in the Indian context. Proactive measures to ensure socio-economic development, economic policies to curb inequality and the sustainable "good enough" growth can pave the way to solve the twin problems of poverty and unemployment.

The question is, can "India Shine" in fighting against these twin problems despite the odds?

ಚಂದ್ರವ್ವಳ "ಶಿವನ ಸಭಾ" ಕನಸು.

Saturday, July 14, 2007

ಜೀವನದ ಸಿಂಹಪಾಲು ಸಮಯ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೊರಗೇ ಕಳೆದರೂ ಊರಿನ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಅನುಭವಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿವೆ. ತಿಳುವಳಿಕೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಸಮಾಜವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಬರೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರೂ ಸಮಯದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕು ಮೈಗಳ್ಳಾನಾಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಕಣ್ತೆರೆಸಿದವಳು ಚಂದ್ರವ್ವ ಮುದುಕಿ. ಪ್ರತಿ ಸಲ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಊರಿನ ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸ ನನ್ನದು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಾಜರಿ ಕೊಟ್ಟು ಬರುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರವ್ವ ಮುದುಕಿಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಹೋದೆ.ಹೋದವನೆ "ಆರಾಮಿದ್ದೀ ಆಯಿ?" ಎಂದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಾದರೂ ಮುಂಜಾವಿನ ಎಳೆಬಿಸಿಲಿಗೆ ಮೈಒಡ್ಡಿ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಚಂದ್ರವ್ವ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಾಗಲೇ ಅವಳಿಗೆ ನನ್ನ ಗುರುತು ಹತ್ತಿದ್ದು ಅಂತ ಕಾಣುತ್ತೆ. " ಅಯ್ಯ ಹಡದಯ್ಯ, ಯಾವಾಗ ಬಂದ್ಯೋ ನನಕೂಸ?" ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಅಪೂರ್ವ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಗುರಿ ಮಾಡಿತು.

"ನೀ ಒಬ್ಬನೇ ನೋಡಪಾ ನನಗ ಹುಡಕ್ಯಾಡಕೊಂಡ ಬಂದ ಮಾತ್ಯಾಡ್ಸಂವ" ಎನ್ನುತ್ತಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರ ಸರಿದು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯಾಡಿಸುತ್ತಾ ಯಾವುದೋ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನಳಾಗಿಬಿಟ್ಟಳು.ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಕುಡಿದ ನಶೆ ಇನ್ನೂ ಇಳಿಯದಂತಿದ್ದ ಅವಳ ಮಗ ಯಮನಪ್ಪ ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ನನ್ನನ್ನೂ ಮಾತನಾಡಿಸಿ, "ಏ ಯವ್ವಾ, ದೊಡ್ಡಪ್ಪಗೋಳ ಮನಿಗಿ ಬಂದವರ ಮುಂದ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಹೇಳಬ್ಯಾಡ ನೋಡು ಎಂದಾಗ ಮುದುಕಿಯ ಕಣ್ತುಂಬಿತು. "ಆಯೀ ಯಾಕ ಅಳತಿ ಸುಮ್ ಇರು" ಎಂದೆ. "ನಿಮ್ಮುತ್ಯಾ ಇದ್ದಾಗ ಶಿವನ ಸಭಾ ಇದ್ದಾಂಗ ಇತ್ತಪಾ ಈ ಮನಿ; ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಹುಚ್ಚಯ್ಯನ ಜಾತ್ರ್ಯಾಗ ಅಗ್ಗಿ ಹಾಯ್ದು ಬೆಂಕಿ ಹಾಂಗ ಪವಿತ್ರ ಇದ್ದವನ ಹೋಟ್ಯಾಗ ಯಮನಪ್ಪನಂಥ ಬೂದಿ ಹುಟ್ಟಿ ಈ ಮನಿ ಸ್ಮಶಾನಆಗಿಬಿಟ್ಟೈತಿ" ಎಂದಾಗ ಅವಳ ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಲ್ಲಿದ್ದ ನೋವು ಅವಳ ಕಣ್ಣೀರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸುವಷ್ಟು ಅನುಭವವಾಗಲಿ, ಮಾತುಗಳಾಗಲಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಅವಳೇ ತನ್ನ ಕಥೆ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. "ನಿಮ್ಮುತ್ತ್ಯಾ (ತುಕಾರಾಮ) ಇದ್ದಾಗ, ಈ ಯಮನಪ್ಪ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮನಿ ಕಟ್ಟೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಸಂಜಿ ಮುಂದ ಮನಿಗಿ ಬಂದು ಕಳ್ಳ ಬೆಕ್ಕಿನಾಂಗ ಇರದಿದ್ದಂವ, ಅಂವ ಕಣ್ಮುಚ್ಕೊಂಡವ್ನೆ ತಡ, ಇಂವ ಕಾಲ ಬಿಟ್ಟ ಕತ್ತಿ ನಮನ ಸಿಂದಿ ಕುಡುಕೊಂಡು ತಿರುಗಾಡ್ಲಿಕ ಸುರು ಮಾಡ್ದ. ಬಂದ ಪಗಾರೆಲ್ಲ ಸಿಂದಿ ಕುಡುದು ಬರ್ಬಾದ ಮಾಡ್ದ ಈ ಭಾಡ್ಯ, ಹೆಂಡಿರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲ ಥ್ವಾಡೆ ಕಷ್ಟ ಕೊಟ್ಟಾನೇನ್?" ಎನ್ನುತ್ತಾ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ದು:ಖಿಸಿದಳು.

ಯಮನಪ್ಪ ಚನ್ನಾಗಿದ್ದವನೇ ಮಹಕುಡುಕನಾಗಿಬಿಟ್ಟ.ದುಡಿದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಮನೆಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಪೀರವ್ವ ಇದ್ದದ್ದರಲ್ಲೇ ಬಹಳ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಮನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಮಗ ಹತ್ತನೇ ಫೇಲಾಗಿ ಕೆಲಸವೂ ಮಾಡದೆ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಭಾರವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಮೈನೆರೆದು ಮೂರು ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು. ಅವಳು ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು ವರ್ಷಗಳೆ ಕಳೆದಿವೆ. ಎರಡನೇ ಮಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕುರಿ ಧನ ಕಾಯುತ್ತ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷದವರಿರಬೇಕಷ್ಟೆ. ಹಿರಿಯರು ಧಾರೆಯೆರೆದ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಲ ಪೀರವ್ವನ ದು:ಖವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಗ್ಗಿಸಿತ್ತು. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ "ಇದ್ದ ಹೊಲದಾಗ ಮೈ ಮುರಿದು ದುಡಿಲಿಲ್ಲಂದ್ರ ಹೊಟ್ಟಿ ರೊಟ್ಟೀಗಿ ಹುಚ್ಚಯ್ಯ ಜೋಳ ಕೊಡ್ತಾನೇನ?" ಎಂದಿದ್ದಳು ಚಂದ್ರವ್ವ. ಯಮನಪ್ಪನಂಥಾ ಮಹಾ ಕುಡುಕನನ್ನು ಕೈಹಿಡಿದ ಪೀರವ್ವ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣದಿಂದ ಮನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣ ಬಂಗಾರ ಎಲ್ಲಾ ಸೆರೆ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿತ್ತು. ಮನೆಗೆ ಯಾರಾದರು ಬೀಗರು ಬಂದರೆ ಪೀರವ್ವನನ ಕಥೆ ಹೇಳತೀರದು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಬಂದ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಮನಪ್ಪ ಐಶಾರಾಮಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ.ರಾತ್ರಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ತರಹದ ಬೈಗುಳಗಳನ್ನು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯವಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೀರವ್ವ, "ಜಗದಾಗ ದಿನಕ್ಕ ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಸಾಯಿತಾರ , ಈ ಮನ್ಯಾಗ ನಿನ್ನಂಥ ಕುಡುಕ ಇರೋದಕ್ಕಿಂತ ಕಣ್ಮುಚ್ಕೊಂಡ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗಬಾರದಾ?" ಎಂದದ್ದೂ ಉಂಟು.

ಇಂಥದರಲ್ಲಿಯೂ ಯಮನಪ್ಪ ಮನೆ ಕಟ್ಟೋ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರವೀಣ. ಮನೆಯ ನಕ್ಷೆ ನೋಡಿ, ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಇಷ್ಟೇ ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಇಷ್ಟೇ ಸಿಮೆಂಟು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಂದು ಬಾಯ್ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹೇಳುವಷ್ಟು ಜಾಣ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಂತ ಕಾಣುತ್ತೆ ಅವನ ಕೈತುಂಬ ಕೆಲಸ ಇರೋದು. "ಆಯೀ, ಯಮನಪ್ಪ ಕಾಕಾ, ಮನಿ ಕಟ್ಟದರಾಗ ಭಾಳ್ ಶ್ಯಾಣೆ ಹನ ಅಂತ ಅಲ್ಲಾ" ಎಂದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರವ್ವ "ಎಷ್ಟೇ ಶಾಣೆ ಇದ್ದರ ಎದಕ್ಕ ಬಂತೊ ತಮ್ಮಾ, ಮನಶ್ಯತ್ವ, ಕರಳು, ಅಂತ:ಕರಣ ಅನ್ನೋದ ಇರಬೇಕೋ ಭ್ಯಾಡೊ?" ಎಂದಿದ್ದಳು.

ಅವಳಾಡುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತುಟಿ ಪಿಟಕ್ಕನ್ನದೇ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ.ಹಾಗೆ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, "ಈ ದರಿದ್ರ ಭಾಡ್ಯ ಯಾಕ ಇಷ್ಟ ಕುಡಿಲಾಕ ಹತ್ಯಾನ ಅಂತ ಹುಚ್ಚಯ್ಯನ ಜಾತ್ರ್ಯಾಗ ಬಂದಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಸಾಧುನ ಹತ್ತಿರ ದೇವರ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಅದಕ್ಕಂವ ಹೇಳಿದ್ದ, ಇವನಿಗೊಂದು ಶನಿ ಗಂಟ ಬಿದ್ದಾದ. ಅದೇ ಶನಿ ದಿನಾ ಸಂಜಿ ಮುಂದ ಸೆರಿ ಅಂಗಡಿಗಿ ಕರಕೊಂಡ ಹೋತದ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದ. ಮುಂದಿನ ಜಾತ್ರ್ಯಾಗ ಜೋಡ ಕುರಿ ಕೊಯ್ದರ ಇವನ ಶನಿ ದೂರ ಹೋಗ್ತದ ಅಂದಿದ್ದ. ಅದಕೇ ಮುಂದಿನ ಜಾತ್ರಿ ತನ ಜೀವ ಇದ್ದರ ಜೋಡ ಕುರಿ ಕೊಯ್ದು ಇವನ ಶನಿ ದೂರ ಮಾಡ್ಬೇಕಂತ ಹರಕಿ ಹೊತ್ತೀನಪಾ" ಎಂದು ಚಂದ್ರವ್ವ ಹೇಳುವಾಗ ನನಗನಿಸಿತು, ಈ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಜನರ ದು:ಖವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೊ ದೂರಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆಯಲ್ಲ!!!

ಯಮನಪ್ಪ ಯಾವತ್ತೋ ಒಂದು ದಿನ ಚಂದ್ರವ್ವನ ಹತ್ತಿರ ಮನಸು ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದನಂತೆ. "ಯವ್ವಾ ನಾ ಯೇನ್ ಮಾಡ್ಲೆ? ಸಂಜಿ ಆಯ್ತಂದ್ರ ಸಾಕು, ಏನೋ ಒಂದ ಶಕ್ತಿ ನನಗ ಸೆರಿ ಅಂಗಡಿಗಿ ಕರಕೊಂಡ ಹೋಗ್ತದ. ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ತಡಕೊಳ್ಳಕ ಆಗಂಗಿಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದನಂತೆ. ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಥಾ ಶಕ್ತಿ ಇದೆಯೇ ? ಅವ್ವ ಮಾಡಿ ಹಾಕೋ ಅಡುಗೆಗಿಂತ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಂಥಾ ರುಚಿ ಇದೆಯೇ? ಒಂದು ಸಲ ಸೆರೆ ಕುಡಿದು ರುಚಿ ನೋಡಿ, ಯಮನಪ್ಪನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅನುಭವಿಸಿ ನೋಡಬೇಕು ಅನಿಸಿತು!

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೀರವ್ವ ಚಹಾ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಳು. ಚಹಾ ಕುಡಿದು ಚಂದ್ರವ್ವ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮುಖ ಹಿಡಿದು ಅವಳ ಹತ್ತಿರ ಎಳೆದುಕೊಂಡು "ನೋಡಪಾ, ಶಿವನ ಸಭಾ ಇದ್ದಾಂಗ ಇದ್ದ ಮನಿ ಮತ್ತ ನೋಡ್ತಿನೋ ಇಲ್ಲೊ, ನೀ ಅರೆ ಭಾಳ ಛಂದ ವಿದ್ಯಾ ಕಲಿಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಸಾಹೇಬನಾಗ್ಬೇಕು. ನಾ ಸತ್ತೆ ಅಂದರ ನೀ ಕಾರನ್ಯಾಗ ಬಂದು ನನಗ ಹೂವಿನ ಹಾರ ಹಾಕಬೇಕು. ನೀ ಎಂದೂ ಕುಡೆಂಗಿಲ್ಲ ಅಂತ ನನಗ ಆಣಿ ಮಾಡು" ಎಂದಾಗ ಎಲ್ಲೋ ಹುದುಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ದು:ಖದ ಅಲೆಗಳು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಅನುಭವಿಸಲಾರದ ನೋವುಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಛಿದ್ರಮಾಡಿದಾಗ "ಆಯೀssss..." ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವಳಾ ಕಣ್ಣೀರಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಾಗಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟೆ.

ಸಹಾನುಭೂತಿ (Compassion)

Tuesday, July 3, 2007

"ನಿನಗ್ಯಾಕೆ ನಾನ್ ಹೇಳಿದ್ದು ಅರ್ಥ ಆಗೊಲ್ಲ?", "ನಾನ್ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನ ಸ್ವಲ್ಪನಾದ್ರು ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ಳೊಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡೊ", "ನನ್ನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೀನಿದ್ದಿದ್ರೆ ಏನ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀಯ?", ಇಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಹುಚ್ಚು ಆಸೆ ಒಮ್ಮೆ ತೀವ್ರವೇ ಆಯತು. ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋದಾಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಯಾಕೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಒಂದೊಂದು ಥರವಾಗಿರುತ್ತೆ? ಯಾಕೆ ನಾವು ಒಬ್ಬರ ಜೊತೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೆ ಇರುವುದು? relations ಕೆಟ್ಟ ದಾರಿಗೆ ಯಾಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ? ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಸಾಹಸದ ಕೆಲಸ ಅಂತ ಅರಿವಾದದ್ದಾಯಿತು. ಆದರೂ ಹುಡುಕುವ ಚಪಲ ಮಾತ್ರ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದುಂಟು.

"ಅವನ್ಯಾಕೊ ಅವತ್ತು ಹಂಗೆ ಹೇಳ್ಬಿಟ್ಟ?". "ಅಯ್ಯೊ ಬಿಡು ಮಹಾರಾಯ, ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವನೇ ಅಂಥದ್ದು, ಯಾರೂ ಅವನನ್ನ change ಮಾಡೊಕ್ಕಾಗಲ್ಲ, ಅವನು ಬೆಳೆದಿದ್ದೇ ಅಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ..." ಇಂತಹ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆ ಕೆಲವರು ಕೆಟ್ಟವರು, ಕೆಲವರು ಒಳ್ಳೆಯವರು ಅಂತ ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ?

ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಧರ್ಭ ಅಥವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿನಿಂದ ಇಂಥ ಅನುಭವಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು (mindset ಅನ್ನಬಹುದು) ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮನಸಿಕ ಪರಿಸರ ತುಂಬ ಗಾಢವಾದದ್ದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳು, ಜೇಡರ ಬಲೆಯಂತೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹಣೆದುಕೊಂಡು, ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಧರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ನಮ್ಮ ಪರಿವಿಲ್ಲದೆ (unconsciously) ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಲವರಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರದೂ ಒಂದೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಗುಣಾವಗುಣಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವಾಗ, ಅವನ ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರ ಅವನನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರವೇ ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಎಂದಂತಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿರಲಿ, ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಲಿ, ಅದು ಅವನದಲ್ಲ; ಅವನ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳ ಪರಿಣಾಮವೇ? ಆ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಪ್ಪಾಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಮನಶ್ಯಕ್ತಿ (willpower) ಅವನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಮನಶ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ? ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ನಿಲುವಿನಿಂದ ತಾನೆ(ಉದಾ: ನಾನು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲೇ ಬೇಕೆಂಬ ಹಠ)? ಆ ಮಾನಸಿಕ ನಿಲುವು ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರದ(mindset ನ) ಪರಿಣಾಮವಲ್ಲವೇ? ಹೌದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಅಥವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ತಳ ಬುಡ ಸಿಕ್ಕುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಯಾರೂ ಕೆಟ್ಟವರಿಲ್ಲ, ಅವರು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಅನುಭವಗಳು ಅವರನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಗುರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ?

ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯವನು ಅಥವ ಕೆಟ್ಟವನು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಯಾರೂ ಯಾವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಕೆಟ್ಟವರಾಗಲಾರರು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರವರು ಒಳ್ಳೆಯವರೆ! ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾವಂದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಆದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೋಡಿ, ಅವರಿದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಂತರಾಳಕ್ಕಿಳಿದು, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ ಯಾರೂ ಯಾರಿಗೂ ಕೆಟ್ಟವರಾಗಲಾರರು! ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರದರು "ಕೆಟ್ಟವರು" ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಒಂದು ಸಲ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ನಿಸ್ಷಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸಿ ನೋಡಿ, ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟರೆನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ! ಆ ನಿಸ್ಷಕ್ಷಪಾತದ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಅನುಕಂಪದಿಂದ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮೈಕಲ್ ವುಡ್'ರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: "One character that distinguish 'Akbar - The Great' from other kings is, his ability to speak to any person of any rank with the same eye of help" (ಅಕ್ಬರ್ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರಾವ ರಾಜರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ಒಂದು ಗುಣವೆಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ದರ್ಜೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಒಂದೇ ದೃಷ್ಟಿಯ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ)[Michael Wood, British Historian, Origins of civilization-INDIA-the empire of spirit 4-6, ""].

ನನಗನಿಸಿದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಸಹಾನುಭೂತಿ (Compassion) ಎನ್ನಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಾದ ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು "ಪರಿಸರ"ವನ್ನು (mindset) ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರ ಬದಲಾಗವದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಧಾರಳಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂಬುದೂ ನನ್ನ ವಾದವಲ್ಲ. ಪೃಕೃತಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಎಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ನಿಲುವು ಎಂತಹದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒತ್ತಡ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ(Belief System)ನ್ನೇ ತಲೆ ಕೆಳಗಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಸಹಾನಭೂತಿ (Compassion) ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಾರಂದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾದ (Fundamental) ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟವೇನಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

Creative Commons License
This work by Manjunath Singe is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 India License. The views and opinions expressed in this work are strictly those of the author and do not represent his employer's views in anyway.